บทความ

**

บทความวิชาการ การเปลี่ยนผ่านของแนวคิดการให้ความเชื่อมั่นต่อรายงานความยั่งยืน: มุมมองทางวิชาการร่วมสมัยและบทบาทที่เปลี่ยนแปลงขององค์กรตรวจเงินแผ่นดิน สุทธิ สุนทรานุรักษ์ Pages 1 - 14    Download PDF  Abstract Abstract บทความนี้สำรวจพัฒนาการของแนวคิดการให้ความเชื่อมั่นต่อรายงานความยั่งยืน (Sustainability Report Assurance) ในบริบทของการตรวจสอบภาครัฐ โดยมุ่งเน้นบทบาทขององค์กรตรวจเงินแผ่นดิน (Supreme Audit Institutions - SAIs) ในช่วงปี ค.ศ.2015-2025 การศึกษานี้ตั้งอยู่บนกรอบแนวคิดร่วมสมัย เช่น Integrated Reporting 2.0, Dynamic Accountability และ Institutional Convergence ที่ช่วยอธิบายการเปลี่ยนผ่านจากการตรวจสอบตามกฎระเบียบแบบเดิม ไปสู่การประเมินผลการดำเนินงานด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล (ESG) อย่างมีกลยุทธ์และขับเคลื่อนด้วยข้อมูลเชิงลึก บทความได้นำเสนอทั้งมิติทางทฤษฎีและตัวอย่างเชิงปฏิบัติ เช่น การบูรณาการเทคโนโลยี AI และ Big Data เข้าสู่การตรวจสอบ การตรวจสอบงบประมาณที่สอดคล้องกับเป้าหมาย SDGs และการเสริมสร้างขีดความสามารถ ขององค์กรตรวจเงินแผ่นดินในประเทศกำลังพัฒนา พร้อมกันนี้ยังระบุอุปสรรคสำคัญที่พบ ได้แก่ การขาดมาตรฐาน ESG สำหรับภาครัฐ การขาดแคลนผู้เชียวชาญเฉพาะทาง และข้อจำกัดทางการเมือง นอกจากนี้ ผู้เขียนยังชี้ให้เห็นถึงแนวโน้มสำคัญในอนาคต โดยเฉพาะการที่องค์กรตรวจเงินแผ่นดิน ต้องปรับตัวให้สามารถนำมาตรฐานใหม่ระดับสากลอย่าง ISSA 5000 ซึ่งพัฒนาโดย IAASB มาใช้ในการให้ความเชื่อมันต่อข้อมูลด้านความยังยืนในภาครัฐ เพื่อยกระดับความน่าเชื่อถือ ความสม่ำเสมอ และการบูรณาการกับ แนวปฏิบัติทั่วโลก บทความจึงเสนอทิศทางในอนาคตที่เชื่อมโยงทฤษฎีทางวิชาการกับการปฏิบัติจริง โดยเน้นย้ำความจำเป็นของความร่วมมือระดับสากลในการยกระดับการตรวจสอบเพื่อความยั่งยืนในภาครัฐ
**

บทความวิจัย การใช้ Beneish M-Score ประเมินพฤติกรรมตกแต่งกำไรก่อนการผิดนัดหุ้นกู้: กรณีศึกษาในตลาดทุนไทย สมศักดิ์ ประถมศรีเมฆ Pages 15 - 27    Download PDF  Abstract Abstract การศึกษานี้มีวัตถุุประสงค์เพื่อตรวจสอบว่ากิจการที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยซึ่งผิดนัดชำระหนี้หุ้นกู้ระหว่่างปี 2020–2024 มีพฤติกรรมตกแต่่กำไรก่อนผิดนัดหรือไม่ โดยใช้แบบจำลอง Beneish M-Score ซึ่งประกอบด้วยตัวแปรทางการเงิน 8 ตัว โดยจับคู่กับกิจการที่ไม่ผิดนัดซึ่งอยู่ในอุุตสาหกรรมเดียวกั และมีขนาดสินทรัพย์ใกล้เคียงกัน และทำการวิเคราะห์ข้อมููลในช่วงปี t–2 ถึงปี t ด้วยวิธี matched-pair t-test ผลการศึกษาแสดงว่ากิจการที่ผิดนัดมีค่าเฉลี่ยของ M-Score เท่ากับ –1.275 ซึ่งสููงกว่าค่าตัด –1.78 ตามเกณฑ์ของ Beneish (1999) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยตัวแปรเฉพาะ ได้แก่ DSRI, GMI, DEPI และ SGAI แสดงสัญญาณความเสี่ยงเชิงพฤติกรรมได้อย่างชัดเจน อย่างไรก็ตาม M-Score ไม่ได้ถููกออกแบบมาเพื่อพยากรณ์การผิดนัดชำระหนี้โดยตรง หากแต่มีจุุดมุ่งหมายเพื่อตรวจจับพฤติกรรมการตกแต่งงบการเงินซึ่งอาจสะท้อนถึงความเสี่ยงเชิงคุุณภาพของกิจการ การนำ M-Score ไปใช้จึงควรอยู่ในฐานะเครื่องมือสนับสนุุนควบคู่กับการวิเคราะห์ข้อมููลทางการเงินและไม่ใช่การเงินอื่น ๆ เพื่อให้การประเมินความน่าเชื่อถือของกิจการมีความรอบด้านมากยิ่งขึ้น การศึกษานี้มีส่วนเติมเต็มองค์ความรู้ด้านการประเมินความเสี่ยงของผู้ออกหุ้นกู้ในบริบทของตลาดทุุนไทย โดยใช้แบบจำลองเชิงปริมาณควบคู่กับการออกแบบงานวิจัยแบบจับคู่ และให้ข้อค้นพบที่่เป็นประโยชน์ต่อผู้สอบบัญชี นักวิเคราะห์ และนักลงทุุน
**

บทความวิจัย ความสัมพันธ์ระหว่างการจัดการเงินทุุนหมุุนเวียนและสภาพคล่องกับความสามารถในการทำกำไรของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่่งประเทศไทย กลุ่มสินค้าอุุตสาหกรรม อภิชญาภรณ์ ปลื้้มรัก และ กิตติมา อัครนุุพงศ์ Pages 28 - 55    Download PDF  Abstract Abstract งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการจัดการเงินทุนหมุนเวียนและสภาพคล่องกับความสามารถในการทำกำไรของบริษัทจตตทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย กลุ่มสินค้าอุตสาหกรรม โดยเก็บข้อมูลจากงบการเงินรายปี ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2561-2565 การศึกษานี้ใช้กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 95 บริษัท รวมทั้งสิ้น 207 ตัวอย่าง ซึ่งมาจากบริษัทจดทะเบียนในกลุ่มสินค้าอุตสาหกรรม ทั้งหมด 6 หมวดธุรกิจ โดยใช้การวิเคราะห์สมการถดถอยแบบพหุคูณ (Multiple Regression Analysis) เพื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างการจัดการเงินทุนหมุนเวียนและสภาพคล่องกับความสามารถในการทำกำไร ผลการศึกษา พบว่า วงจรเงินสดมีความสัมพันธ์เป็นบวกกับอัตรากำไรขั้นต้น อัตรากำไรสุทธิ และอัตราผลตอบแทนต่อสินทรัพย์ อย่างไรก็ตาม ไม่พบความสัมพันธ์กันระหว่างวงจรเงินสดกับอัตราผลตอบแทนต่อส่วนของผู้ถือหุ้น ระยะเวลาในการเก็บหนี้มีความสัมพันธ์เป็นบวกกับอัตรากำไรขั้นต้นและอัตรากำไรสุทธิ แต่พบความสัมพันธ์เป็นลบกับอัตราผลตอบแทนต่อสินทรัพย์ และไม่พบความสัมพันธ์ระหว่างระยะเวลาในการเก็บหนีกับอัตราผลตอบแทนต่อส่วนของผู้ถือหุ้น ส่วนระยะเวลาในการชำระหนี้มีความสัมพันธ์เป็นลบกับอัตรากำไรสุทธิและอัตราผลตอบแทนต่อสินทรัพย์ แต่ไม่พบความสัมสัมพันธ์ระหว่างระยะเวลาในการชำระหนี้กับอัตรากำไรขั้นตันและอัตราผลตอบแทนต่อส่วนของผู้ถือหุ้น ในส่วนของสภาพคล่องพบว่าอัตราส่วนเงินทุนหมุนเวียนมีความสัมพันธ์เป็นบวกกับอัตรากำไรขั้นต้น แต่ไม่พบความสัมพันธ์ระหว่างอัตราส่วนเงินทุนหมุนเวียนกับอัตรากำไรสุทธิ อัตราผลตอบแทนต่อสินทรัพย์และอัตราผลตอบแทนต่อส่วนของผู้ถือหุ้น ผลการศึกษานี้ คาดว่าจะช่วยผู้บริหารในการบริหารเงินทุนหมุนเวียนและสภาพคล่องให้มีประสิทธิภาพซึ่งจะส่งผลต่อความสามารถในการทำกำไรของกิจการอย่างยั่งยืน
**

บทความวิจัย ความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะของคณะกรรมการตรวจสอบและการรายงานเรื่องสำคัญในการตรวจสอบของบริษัทที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์เอ็ม เอ ไอ มัทนชัย สุทธิพันธุ์, อัสมาวีย์ โดยิ, เดือนเพ็ญ สุขสวัสดิ์ชัย, รุ้งทอง ย่องเซ่ง และ นิภาพร ชอุ่มพันธ์ Pages 56 - 75    Download PDF  Abstract Abstract การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทดสอบความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะของคณะกรรมการตรวจสอบและการรายงานเรื่องสำคัญในการตรวจสอบ (KAMs) ของบริษัทที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์เอ็ม เอ ไอ จำนวน 161 บริษัท ระหว่างปี พ.ศ.2564 ถึง พ.ศ.2566 การรายงาน KAMS วัดจากจำนวนหัวข้อ KAMS ในรายรายงานของผู้สอบบัญชี ส่วนลักษณะของคณะกรรมการตรวจสอบจะวัดจากขนาดคณะกรรมการตรวจสอบ ความถี่การประชุมของคณะกรรมการตรวจสอบ ความเชียวชาญด้านบัญชีและการเงินของคณะกรรมการตรวจสอบ และความหลากหลายทางเพศของคณะกรรมการตรวจสอบ การศึกษาใช้การวิเคราะห์เชิงพรรณนา การวิเคราะห์สหสัมพันธ์และการวิเคราะห์ความสัมพันธ์เชิงพหุ ผลการศึกษาพบว่าจำนวนเฉลี่ยของการรายงาน KAMS อยู่ที่ 1.44 เรื่อง ขนาดของกรรมการตรวจสอบและความถี่ในการประชุมมีอิทธิพลเชิงลบกับการรายงาน KAMS โดยทฤษฎีการสื่อสารสามารถนำมาใช้ในการอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างคณะกรรมการตรวจสอบและการรายงาน KAMs ในแง่ของการทำให้ข้อมูลเป็นที่เข้าใจเพื่อเป็นประโยชน์แก่ผู้ใช้รายงานทางการเงิน อาทิ นักลงทุน และผู้ให้กู้ยืม
**	Book Review Accounting for Social and Environmental Sustainability: A Multi-Capital Approach [by Delphine Gibassier (Editor)] กองบรรณาธิการ Pages 76 - 77    Download PDF  Abstract Abstract